• YARIM ALTIN
    6.927,00
    % 1,07
  • AMERIKAN DOLARI
    31,0708
    % 0,17
  • € EURO
    33,6790
    % -0,05
  • £ POUND
    39,4560
    % 0,03
  • ¥ YUAN
    4,3173
    % 0,23
  • РУБ RUBLE
    0,3337
    % 0,14
  • BITCOIN/TL
    1586370,729
    % 0,07
  • BIST 100
    9.374,20
    % 0,29

Dolar Neden Yükselir veya Düşer?

Dolar Neden Yükselir veya Düşer?

Dolar/TL kurunu belirleyen birçok ana faktör bulunmaktadır. Bu faktörler nedeniyle dolar kuru yükselir veya düşüş göstermektedir.

Dolar gibi uluslararası rezerv para halinde olan bir para biriminin yükselişini veya düşüşünü belirleyen ana faktörlere değineceğiz.

Elbette listede yer alan tek bir faktör ile dolar düşmeyebilir ya da yükselmeyebilir. Tüm faktörlerin birleşimi sonrasında Dolar/TL kuru fiyatlanmaktadır.

1. EKONOMİK BÜYÜME

Etki: Uzun Vade

Dolar/TL kurunu belirleyen ana faktörlerden biri ekonomik büyümedir. Bir ülke büyüdükçe o ülkenin yerel para biriminde değerlenme gözlemlenir. Dolayısıyla ABD ekonomisindeki bir büyüme Dolar/TL kurunu artırırken, Türkiye ekonomisindeki bir büyüme Dolar/TL kurunda bir düşüşe neden olur. Genellikle ekonomik büyümeye yönelik işaretler dolar kurunda uzun vadeli etkiye neden olmaktadır.

2. FAİZ ORANLAR

Etki: Kısa Vade

Dolar kurunu kısa vadede belirleyen ana faktörlerden biri faizdir. Bir ülkede faizin artışı o ülkenin yerel para birimine yönelik ilgiyi artırır. Çünkü yatırımcılar daha fazla faiz kazancı elde etmek için parasını ilgili yerel para birimine dönüştürür ve faiz yatırımına yönlendirir. Bu durumda ilgili yerel para birimi değerlenir. Dolayısıyla ABD’de faizlerin artırılması Dolar/TL paritesinde yükselişe, Türkiye’deki faiz artışı ise Dolar/TL kurunda düşüşe sebep olur. Aynı şekilde faiz düşüşleri de benzer etkilerin görülmesine neden olmaktadır. Dolar kurunun kısa vadeli ciddi tepkilerinin genel nedeni faiz oranlarındaki değişimlerdir.

3. TİCARET DENGESİ

Etki: Uzun Vade

Ticaret dengesi dolar/TL kuru için uzun vadeli bir başka değişim göstergesidir. ABD ile Türkiye arasındaki ihracat ve ithalat dengesi de bir para biriminin daha değerli hale gelmesine neden olmaktadır. Eğer, ABD’nin Türkiye’ye ihracatı artarsa; dolar talebi Türkiye’de artacaktır. Bu durumda da Dolar/TL kuru yükselir. Tam tersi durumda da dolar/TL kurunda düşüş gözlemlenir.

4. SİYASİ SORUNLAR

Etki: Kısa Vade

Bir ülkedeki siyasi durum ülke ekonomisinin uzun vadeli göstergelerinden biridir. Ülkedeki ekonomik durumu belirleyen ana unsur siyasi istikrar olması sebebiyle; ABD veya Türkiye’deki siyasi istikrar karşılaştırmasında önde olan ülkenin yerel para birimi daha değerli hale gelecektir. Çünkü bir ülkedeki siyasi istikrarsızlıklar ya da krizler ülke ekonomisine olan güvenin zedelenmesine neden olur.

5. JEOPOLOTİK RİSKLER

Etki: Kısa Vade

Bir ülkenin jeopolitik konumundan kaynaklanan sorunlardaki büyüme dolar/TL kurunda ani düşüş veya yükselişlerin yaşanmasına neden olabilmektedir. Örneğin, Rusya-Ukrayna krizi nedeniyle bölgedeki ülkelerin yerel para birimleri Dolar karşısında değerini kaybetmiştir. Aynı şekilde Suriye iç savaşı sırasında da dolar/TL kurunda ciddi yükseliş yaşanmıştır.

6. DOĞAL AFETLER

Etki: Kısa Vade

Bir ülkede yaşanabilecek kritik öneme sahip doğal afetler de dolar/TL kurunda değişime sebep olabilir. Örneğin, büyük bir deprem, hortum, fırtına, sel gibi.

7. MERKEZ BANKASI POLİTİKALARI

Etki: Orta Vade

Merkez bankalarının para politikaları, para birimlerinin değerini etkileyen önemli bir konudur. Örneğin, ABD Merkez Bankası’nın (FED) daha fazla para basması doların değerini düşürür. Ya da aynı şekilde Türkiye Merkez Bankası’nın (TCMB) daha fazla para arzında bulunması da doların değerini artıracaktır.

8. ALTIN FİYATLARI

Etki: Orta Vade

Altın uluslararası rezervler arasında en büyük paya sahip emtiadır. Dolayısıyla altın fiyatlarındaki bir artış; en çok altına sahip olan ülkenin ekonomisinin daha değerli hale gelmesine sebep olur ve bu da ilgili ülkenin para biriminin daha güçlü olmasını sağlar. 2023 itibarıyla daha fazla altına sahip olan ülke ABD’dir. Bu durumda altın fiyatlarındaki artış dolar/TL kurunu yükselir.

9. ENFLASYON

Etki: Orta Vade

Bir ülkede yaşanan enflasyon ilgili ülkenin para biriminin değerinin hızla kaybolmasına neden olur. Bu durumda ülkenin para biriminin değeri diğer ülke para birimlerine göre düşüş göstermektedir. Örneğin, Türkiye’deki enflasyonun ABD’den yüksek olması durumunda; ilgili oranda dolar/TL kurunun da yükseliş yaşaması beklenmektedir.